Ngày 6/7/2026, Bộ GD&ĐT đã chính thức công bố bảng tương quan điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm trung bình học bạ lớp 10, 11, 12 của thí sinh cả nước. Đây là năm thứ hai liên tiếp Bộ thực hiện việc này, nhằm cung cấp căn cứ để các trường đại học thực hiện quy đổi điểm xét tuyển giữa các phương thức – một yêu cầu bắt buộc kể từ mùa tuyển sinh 2025.

Dữ liệu cho thấy điểm học bạ “lạc quan” hơn đáng kể so với điểm thi thật, trung bình chênh từ 0,83 đến hơn 3 điểm tùy môn.

Bảng số liệu so sánh 12 môn thi cho thấy xu hướng quen thuộc: điểm học bạ thường cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, năm nay mức chênh lệch tăng đáng kể, đặc biệt ở nhóm môn xã hội và ngoại ngữ.

Điều này đặt ra câu hỏi về tính khách quan của điểm số ở trường phổ thông và cách thức xét tuyển đại học bằng học bạ. Bộ GD&ĐT khuyến cáo các trường phải sử dụng số liệu này để thiết lập công thức quy đổi tương đương, đảm bảo công bằng cho thí sinh.

Dưới đây là bảng số liệu chi tiết do Bộ GD&ĐT công bố, sắp xếp theo mức độ chênh lệch giảm dần:

Ngữ văn – môn thi tự luận duy nhất – có độ vênh thấp nhất, chỉ 0,83 điểm. Điều này phản ánh tính khách quan tương đối của bài thi tự luận so với các môn trắc nghiệm, nơi học bạ thường phóng đại năng lực thực tế của thí sinh.

Có nhiều yếu tố dẫn đến tình trạng điểm học bạ cao hơn điểm thi tốt nghiệp THPT không chỉ trong năm 2026 mà còn là xu hướng chung. Tuy nhiên, mức tăng đột biến năm nay có thể lý giải bởi các nguyên nhân sau:

• Đề thi tốt nghiệp THPT 2026 khó hơn: Đặc biệt ở các môn Giáo dục Kinh tế & Pháp luật, Địa lý và Tiếng Anh, đề thi được đánh giá có tính phân hóa cao, nhiều câu hỏi vận dụng thực tế khiến điểm trung bình giảm mạnh so với năm trước.
• Sự khác biệt về mục đích đánh giá: Điểm học bạ thường phản ánh quá trình học tập, bao gồm cả điểm kiểm tra miệng, 15 phút, 1 tiết có thể được hỗ trợ bởi giáo viên. Trong khi đó, thi tốt nghiệp THPT là bài kiểm tra năng lực độc lập, khách quan và đồng bộ toàn quốc.
• Áp lực thành tích của trường phổ thông: Một số trường có xu hướng “nới tay” trong việc cho điểm học bạ để đảm bảo tỷ lệ tốt nghiệp và thành tích thi đua, dẫn đến điểm trung bình môn cao hơn thực lực.
• Ảnh hưởng của dịch bệnh và học online: Giai đoạn học trực tuyến kéo dài trước đó vẫn để lại hệ lụy về chất lượng, khiến khoảng cách giữa kiến thức thực tế và điểm số trên lớp càng rõ rệt khi bước vào kỳ thi quan trọng.

Sự chênh lệch lớn giữa học bạ và thi tốt nghiệp THPT buộc các trường đại học phải thận trọng khi sử dụng phương thức xét tuyển học bạ. Nếu không có công thức quy đổi phù hợp, những thí sinh có học bạ “đẹp” nhưng năng lực thi thực tế thấp có thể chiếm mất cơ hội của những em có điểm thi cao.

Ngược lại, xét tuyển chỉ dựa vào điểm thi cũng gây thiệt thòi cho thí sinh có quá trình học tập tốt nhưng thi cử kém may mắn.

Theo Bộ GD&ĐT, năm 2025, tỷ lệ thí sinh trúng tuyển đại học bằng điểm thi tốt nghiệp THPT là 50,32%, trong khi xét học bạ chiếm 29,24%. Với mức chênh lệch tăng như năm nay, các trường có thể sẽ điều chỉnh giảm tỷ trọng xét tuyển từ học bạ hoặc áp dụng mức quy đổi chặt chẽ hơn.

Điều này đặc biệt quan trọng với những ngành “hot” như Công nghệ thông tin, Kinh tế, Y Dược, nơi tỉ lệ cạnh tranh rất cao.

Kể từ mùa tuyển sinh năm 2025, Bộ GD&ĐT yêu cầu tất cả các trường đại học phải xây dựng và công bố công thức quy đổi tương đương điểm giữa các phương thức xét tuyển (học bạ, thi THPT, đánh giá năng lực, chứng chỉ quốc tế…) nếu xét tuyển vào cùng một ngành, chương trình. Mục đích là đảm bảo công bằng, tránh tình trạng thí sinh sử dụng phương thức “dễ thở” hơn để giành suất.

Năm 2026, Bộ tiếp tục công bố bảng tương quan chi tiết giữa điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm học bạ của từng môn, giúp các trường có căn cứ để xây dựng hệ số quy đổi. Ví dụ, nếu một trường muốn quy đổi điểm học bạ môn Tiếng Anh sang thang điểm thi THPT, họ có thể tham khảo mức chênh 3,04 điểm để điều chỉnh. Điều này hứa hẹn tạo ra một mùa tuyển sinh minh bạch hơn, nhưng cũng đặt ra bài toán kỹ thuật không nhỏ cho các cơ sở đào tạo.

Năm 2025, chênh lệch điểm học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT chỉ dao động từ 0,12 đến 2,26 điểm. Năm nay, mức chênh đã nới rộng lên 0,83 – 3,04 điểm. Đặc biệt, môn Tiếng Anh tăng từ khoảng 2,2 điểm (2025) lên 3,04 điểm. Môn Địa lý và Giáo dục Kinh tế & Pháp luật cũng có bước nhảy vọt, một phần do đề thi năm nay bị đánh giá là “làm khó” thí sinh hơn.

Sự gia tăng này cảnh báo về chất lượng dạy và học ở bậc phổ thông, đặc biệt ở các môn xã hội và ngoại ngữ. Nó cũng thúc đẩy các cuộc đối thoại về việc có nên duy trì xét tuyển học bạ như một phương thức độc lập hay cần kết hợp với điểm thi để phản ánh đúng năng lực.

Trước thực tế chênh lệch điểm học bạ và thi THPT ngày càng lớn, thí sinh cần có chiến lược thông minh:

• Không nên chỉ trông chờ vào học bạ: Dù có điểm trung bình cao, bạn vẫn nên đầu tư ôn luyện để có điểm thi tốt nghiệp THPT thực sự vững chắc, bởi nhiều trường đang giảm dần chỉ tiêu xét tuyển học bạ.
• Tận dụng tất cả các phương thức xét tuyển: Đăng ký xét tuyển bằng cả điểm thi, học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế (nếu có) để tăng cơ hội trúng tuyển.
• Theo dõi công thức quy đổi của từng trường: Mỗi trường sẽ có cách quy đổi điểm riêng. Nắm rõ cách tính sẽ giúp bạn chọn lựa phương án nộp hồ sơ có lợi nhất.
• Chuẩn bị sớm các chứng chỉ bổ trợ: Các chứng chỉ như ngoại ngữ, tin học, kỹ năng mềm có thể là điểm cộng quý giá khi xét tuyển.

Nếu bạn cần tư vấn thêm về các lựa chọn ngành nghề phù hợp, hãy liên hệ với chúng tôi qua thông tin bên dưới để được hỗ trợ miễn phí.

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ KỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP

(Tư vấn miễn phí – Hỗ trợ 24/7)

NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ